Zespół policystycznych jajników (PCOS) jest wiodącą przyczyną bezpłodności kobiet; w rzeczywistości PCOS jest najczęstszą przyczyną przewlekłej anowulacji (sytuacji, w której jajniki nie uwalniają jajeczka). Szacuje się, że u około jednej piątej kobiet w Wielkiej Brytanii występuje zespół policystycznych jajników1.

  • PCOS może oznaczać, że w jajnikach kobiety występuje wiele cyst. Wierzy się, że jest to spowodowane przez zaburzenia równowagi hormonalnej.
  • U około jednej na pięć kobiet w Wielkiej Brytanii występuje zespół policystycznych jajników1.
  • Twój lekarz będzie w stanie zdiagnozować to za pomocą badania krwi i badania miednicy.
  • Objawy te mogą obejmować przyrost masy ciała, nadmierny wzrost owłosienia, a także problemy z poczęciem.
  • Dzięki leczeniu większość kobiet z PCOS jest w stanie zajść w ciążę1.
  • Testy owulacyjne mogą dawać mylące wyniki w przypadku, gdy u kobiety występuje PCOS.

Czym jest zespół policystycznych jajników (PCOS)?

Policystyczne jajniki zawierają znaczną ilość nieszkodliwych „cyst” lub pęcherzyków jajnikowych zawierających jajeczka, które nie rozwinęły się prawidłowo. Dokładna przyczyna PCOS jest nieznana, ale wierzy się, że spowodowane jest to zaburzeniami równowagi hormonalnej, co prowadzi do tego, że kobiety z PCOS wykazują podwyższony poziom LH w całych cyklach.

Szacuje się, że ponad połowa kobiet z policystycznymi jajnikami nie ma wcale objawów tego stanu1 i tylko niektóre odkrywają, że występuje u nich PCOS wtedy, gdy doświadczają trudności w poczęciu dziecka. Jeśli już są obecne objawy, mogą one mieć różny charakter od łagodnych do ciężkich i są to nieregularne miesiączki lub ich brak (amenorrhoea), nadmierne owłosienie ciała, tłusta skóra, trądzik, przyrost masy ciała i depresja.

W celu zdiagnozowania PCOS lekarz zapoznaje się z dokładną historią choroby po to, by wykluczyć potencjalne przyczyny tych objawów, następnie przeprowadza badanie miednicy, a do wykrycia cyst w jajnikach przydatnym jest badanie ultrasonograficzne; badanie krwi jest również często stosowane w celu określenia poziomu hormonów.

PCOS nie podlega leczeniu, ale w przypadku wielu kobiet jego objawy mogą być w skuteczny sposób niwelowane. Dla kobiet z nadwagą wstępnie zalecanym sposobem działania jest zazwyczaj utrata nadmiaru wagi, regularne ćwiczenia, a także zdrowa, zbilansowana dieta; to wszystko może w znaczny sposób zniwelować wiele objawów. Bezpłodność spowodowaną PCOS można leczyć za pomocą leków na płodność takich, jak klomifen, który stymuluje przysadkę mózgową do uwalniania hormonu zwanego FSH, który następnie zapewnia normalny cykl miesięczny z owulacją. Mogą być również stosowane gonadotropiny w celu bezpośredniej stymulacji jajników. Są również dostępne inne sposoby leczenia.

Spokojnie można stwierdzić, że dzięki leczeniu większość kobiet z PCOS jest w stanie zajść w ciążę1.

Zdiagnozowano u mnie zespół policystycznych jajników. Czy to sprawi, że trudniej będzie mi zajść w ciążę i dlaczego?

Profesor Bill Ledger, specjalista ds. płodności

Kobiety, u których występuje zespół policystycznych jajników często nie mają owulacji, lub przynajmniej nie odbywa się ona regularnie. Ta grupa kobiet będzie miała nieregularne lub nieczęste miesiączki. Jeśli nie dochodzi u Ciebie do owulacji, to jajeczko nie jest uwalniane z jajnika, by mogło przejść przez jajowód w celu pozostania zapłodnionym i zagnieżdżenia się w macicy. Jest wiele sposobów leczenia anowulacji (cykl, w którym nie dochodzi do uwolnienia jajeczka) związanej z zespołem policystycznych jajników. Jednym z nich jest zastosowanie tabletek klomifenu (Clomid) i zastrzyków z lekami wspomagającymi płodność. Twój lekarz będzie w stanie udzielić Ci porady w tym zakresie i skieruje Cię do specjalistycznej kliniki w celu udzielenia Ci pomocy.

Czy mogę zastosować test owulacyjny, jeśli mam PCOS?

Krótka odpowiedź brzmi nie, ponieważ prawdopodobnie da on błędne wyniki. Testy owulacyjne nie są przeznaczone dla kobiet z ciągłą anowulacją z powodu zaburzeń równowagi hormonalnej takich, jak PCOS.

Testy owulacyjne Clearblue określają początek owulacji poprzez wykrycie wyrzutu LH powyżej poziomu bazowego. Kobiety z PCOS mają wyższy poziom bazowy LH, dlatego może nie wystąpić u nich wystarczająca zmiana, jeśli chodzi o wartość LH tak, aby test mógł wykryć wyrzut, więc owulacja może nie być określona. Linia bazowa może też być tak wysoka, że okaże się, że wyrzut ma już miejsce i test wskaże owulację pierwszego dnia badania.

Jeśli korzystasz z testów owulacyjnych, możesz spotkać się z nieoczekiwanymi wynikami, dlatego zalecamy zwrócenie się o poradę do swojego lekarza.


Co przeczytać później?